Great Firewall คืออะไร? ทำไมอินเทอร์เน็ตประเทศจีนถึงบล็อกโซเชียล

หลายคนที่เคยไปเมืองจีนอาจสงสัยว่า Great Firewall คืออะไร? ทำไมแอปดังๆ อย่าง Facebook, IG หรือ Line ถึงเปิดใช้งานไม่ได้

บทความนี้จะพาคุณไปเจาะลึกระบบบล็อกอินเทอร์เน็ตระดับชาติของจีนกันครับ

Great Firewall คืออะไร

Great Firewall คือระบบควบคุมและกรองข้อมูลอินเทอร์เน็ตขนาดใหญ่ที่รัฐบาลจีนใช้ควบคุมการเข้าถึงเว็บไซต์และแอปพลิเคชันจากต่างประเทศ ระบบนี้ทำงานร่วมกับกฎหมายด้านไซเบอร์ของจีนอย่างใกล้ชิด

ชื่อเรียกนี้ล้อกับกำแพงเมืองจีน ซึ่งเป็นสิ่งปลูกสร้างในประวัติศาสตร์ที่ใช้ป้องกันการรุกรานจากภายนอก โดย Great Firewall of China ก็ทำหน้าที่คล้ายกันในโลกดิจิทัล คือควบคุมสิ่งที่เข้าและออกจากเครือข่ายอินเทอร์เน็ตภายในประเทศ

จุดเริ่มต้นของ Great Firewall of China

อ้างอิง: Global Voices Advox 

ระบบนี้เริ่มพัฒนาขึ้นตั้งแต่ช่วงปลายทศวรรษ 1990 ภายใต้โครงการที่มีชื่อเรียกอย่างเป็นทางการว่าโครงการโล่ทองคำ ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อควบคุมข้อมูลข่าวสารและรักษาความมั่นคงภายในประเทศ

มีการพูดถึงว่าการพัฒนาระบบนี้ได้รับความร่วมมือจากบริษัทเทคโนโลยีหลายแห่งในช่วงแรกเริ่ม แม้รายละเอียดเชิงลึกบางส่วนจะยังไม่มีการยืนยันอย่างเป็นทางการจากหน่วยงานภาครัฐ

หลักการทำงานของ Great Firewall of China

ระบบ Great Firewall ใช้เทคนิคหลายอย่างร่วมกันเพื่อควบคุมการไหลของข้อมูล ทำให้การเข้าถึงเว็บไซต์บางประเภทจากภายนอกประเทศเป็นไปได้ยากขึ้น

อ้างอิง: ThousandEyes

การกรองด้วย DNS และ IP

เทคนิคหนึ่งที่ใช้กันทั่วไปคือการปิดกั้นหมายเลข IP หรือชื่อโดเมนของเว็บไซต์เป้าหมาย เมื่อผู้ใช้งานพยายามเข้าถึงเว็บไซต์เหล่านั้น ระบบจะปฏิเสธการเชื่อมต่อหรือส่งไปยังหน้าที่ไม่เกี่ยวข้องแทน

การตรวจจับเนื้อหาแบบ Deep Packet Inspection

อีกเทคนิคหนึ่งคือการตรวจสอบข้อมูลที่วิ่งผ่านเครือข่ายในระดับแพ็กเก็ต เพื่อค้นหาคำหรือรูปแบบที่เข้าข่ายต้องห้าม หากตรวจพบ ระบบอาจตัดการเชื่อมต่อหรือทำให้ความเร็วอินเทอร์เน็ตช้าลงอย่างผิดปกติ

เหตุผลที่จีนบล็อกโซเชียลมีเดีย

เหตุผลหลักที่มักถูกกล่าวถึงคือการควบคุมข้อมูลข่าวสารและป้องกันเนื้อหาที่อาจกระทบต่อความมั่นคงทางการเมือง นอกจากนี้ยังมีมุมมองด้านเศรษฐกิจที่เอื้อต่อแพลตฟอร์มท้องถิ่นของจีนเองด้วย

แพลตฟอร์มต่างประเทศที่มักถูกปิดกั้นในจีนมีดังนี้

• Facebook ถูกบล็อกตั้งแต่ปี 2009 หลังเหตุการณ์ความไม่สงบในบางพื้นที่
• Google และบริการที่เกี่ยวข้องส่วนใหญ่ไม่สามารถใช้งานได้ในจีน
• YouTube ถูกปิดกั้นมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2009 เช่นกัน
• Twitter หรือ X ไม่สามารถเข้าถึงได้โดยตรงจากเครือข่ายภายในประเทศ

ผลกระทบต่อผู้ใช้งานอินเทอร์เน็ตในจีน

ผลกระทบที่เห็นได้ชัดคือผู้ใช้งานในจีนต้องหันไปใช้แพลตฟอร์มท้องถิ่นแทน เช่น WeChat หรือ Weibo ซึ่งพัฒนาขึ้นมาเพื่อรองรับความต้องการที่ใกล้เคียงกับโซเชียลมีเดียต่างประเทศ

สำหรับนักท่องเที่ยวหรือนักธุรกิจต่างชาติ การไม่สามารถเข้าถึงแอปที่คุ้นเคยอาจสร้างความไม่สะดวกในการติดต่อสื่อสาร

การใช้ VPN ในประเทศจีน

หลายคนเลือกใช้ VPN เพื่อเข้าถึงเว็บไซต์หรือแอปที่ถูกปิดกั้น โดย VPN จะเข้ารหัสข้อมูลและเปลี่ยนเส้นทางการเชื่อมต่อผ่านเซิร์ฟเวอร์ต่างประเทศ ช่วยหลีกเลี่ยงการบล็อกของ Great Firewall ได้ในระดับหนึ่ง 

อย่างไรก็ตาม จีนอนุญาตให้ใช้เฉพาะ VPN ที่ได้รับอนุญาตเท่านั้น ส่วน VPN ต่างชาติที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนยังอยู่ในพื้นที่สีเทา และอาจถูกปิดกั้นเป็นระยะๆ

อ้างอิง: VPNReactor

สิ่งที่ควรพิจารณาก่อนใช้ VPN ในจีน

ก่อนตัดสินใจใช้งาน VPN ระหว่างอยู่ในจีน มีปัจจัยหลายอย่างที่ควรพิจารณาเพื่อให้การใช้งานเป็นไปอย่างราบรื่นที่สุด

• ความเสถียรของ VPN อาจลดลงจากการตรวจจับของ Great Firewall
• ควรติดตั้ง VPN ก่อนเดินทางเข้าจีน เพราะอาจดาวน์โหลดไม่ได้ภายในประเทศ
• ศึกษาข้อกำหนดและความเสี่ยงทางกฎหมายก่อนใช้งาน
• ความเร็วอินเทอร์เน็ตผ่าน VPN อาจช้าลงในช่วงที่มีการตรวจสอบเข้มงวด

แม้ VPN จะเป็นทางเลือกยอดนิยม แต่การใช้งานอาจไม่เสถียร เนื่องจากระบบ Great Firewall มีการปรับปรุงเทคนิคการตรวจจับอยู่เป็นระยะ

บทสรุปส่งท้าย

Great Firewall คือระบบควบคุมและคัดกรองอินเทอร์เน็ตขนาดใหญ่ของจีน ที่จำกัดการเข้าถึงเว็บไซต์และแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียจากต่างประเทศ 

การทำความเข้าใจระบบนี้จะช่วยให้ผู้ที่กำลังวางแผนเดินทางหรือต้องทำงานเกี่ยวข้องกับประเทศจีน สามารถรับมือและเตรียมตัวได้อย่างมั่นใจมากขึ้นครับ